Przejdź do treści głównej

Atlas komputerowych gniazd, złącz i interfejsów

autor(ka): Piotr Opulski
2018-02-21, 06:46
Pomimo zaawansowanej standaryzacji, producenci komputerów oraz elektroniki stosują w swoich urządzeniach dziesiątki złącz slotów i gniazd. Ich znajomość jest przydatna na co dzień. Prezentujemy najpopularniejsze złącza stosowane we współczesnych komputerach i pokazujemy, jak je rozpoznać.

Gniazda i sloty rozszerzeń

Większość złącz związanych z rozszerzaniem możliwości desktopu lub laptopa znajduje się na płycie głównej.

widok płyty głównej

Socket procesora (zaznaczony na czerwono na zdjęciu powyżej) – zgodnie z nazwą przeznaczony do instalacji procesora. Sockety nie są uniwersalne, ich kształt i rozmiary są uzależnione od producenta i generacji dedykowanego procesora. Nawet pozornie pasujący procesor może być niekompatybilny z danym Socketem. Dlatego zanim zdecydujemy się na kupno procesora, warto dwukrotnie sprawdzić, z jakim standardem jest zgodna nasza płyta główna.

Sloty pamięci RAM (zaznaczone na żółto na zdjęciu powyżej) – przeznaczone do instalacji pamięci operacyjnej, zazwyczaj wyposażone w zatrzaski. W komputerach stacjonarnych są stosowane złącza dla pamięci DIMM, natomiast w laptopach znacznie mniejsze SO-DIMM. Ponadto pamięci RAM były dostępne w kilku niekompatybilnych ze sobą generacjach, takich jak DDR, DDR2, DDR3 i najnowsze DDR4.

Sloty PCIe x16 (zaznaczone na niebiesko na zdjęciu powyżej) – najszybsze stosowane aktualnie złącza do kart rozszerzeń. Wykorzystywane przede wszystkim do instalacji kart graficznych – nawet w konfiguracjach po kilka sztuk. Czasami stosowane również w kartach sieciowych i dźwiękowych. Poprzednikiem PCIe są niekompatybilne sloty AGP. 

Sloty PCIe (zaznaczone na zielono na zdjęciu powyżej) – zgodnie z nazwą są to gniazda rozszerzeń, 16-krotnie wolniejsze od PCIe x16. Wykorzystywane są przez karty sieciowe, telewizyjne, dźwiękowe, niektóre dyski SSD. Niektóre laptopy posiadają również złącza w formacie miniPCIe.
 

Złącza nośników danych

Wtyki SATA – najpopularniejszy współcześnie sposób komunikacji nośników danych. Ich poprzednikiem były 39-pinowe wtyki ATA.

Gniazda SATA są dostępne w różnych, lecz w pełni kompatybilnych wariantach

Gniazda SATA są dostępne w różnych, lecz w pełni kompatybilnych wariantach


Złącza M.2 – standard, który powstał jako miniaturowe rozwiązanie przeznaczone do instalacji dysków SSD w małych komputerach. Aktualnie dzięki kompatybilności z interfejsem PCIe, to jedno z najszybszych rozwiązań do instalacji nowoczesnych nośników SSD – również w komputerach stacjonarnych.
 

Umiejscowienie złącza M.2 na konwencjonalnej płycie głównej.

Umiejscowienie złącza M.2 na konwencjonalnej płycie głównej.

 

Sloty PCIe – wcześniej opisane gniazda PCIe są wykorzystywane do podłączania ekstremalnie szybkich nośników SSD sprzedawanych w postaci gniazd rozszerzeń.

Dysk PCIe marki Plextor

Dysk PCIe marki Plextor

 

Wtyki w standardzie USB

USB-A – najpowszechniejszy interfejs, powszechnie identyfikowany po prostu jako USB. Klasyczne wtyki USB-A służą do podłączania większości urządzeń peryferyjnych do komputera. Najnowsza odsłona wtyku USB 3.0 jest wielokrotnie szybsza od pierwotnej wersji. Można ją rozpoznać bo niebieskich elementach budowy.

USB-B – gniazdo w specyfikacji USB stosowane zazwyczaj w urządzeniach z wypinanym kablem komunikacyjnym, takich jak drukarki czy monitory. Również występuje w szybkim wariancie 3.0.

Złącza USB A i B we wszystkich wariantach. Fot. Amazon.com

Złącza USB A i B we wszystkich wariantach. Fot. Amazon.com

 

USB-C – najnowszy interfejs z rodziny USB. Jego wyróżnikiem jest niewielkie złącze, które może być wpięte z dowolnej strony. Złącze USB-C pozwala na skuteczniejsze przesyłanie prądu, dzięki czemu jest wykorzystywane w urządzeniach z funkcją szybkiego ładowania. Ponadto złącze USB-C może (lecz nie musi) obsługiwać transmisję w standardzie 3.1, czyli dwukrotnie szybszą od konwencjonalnego 3.0. Aktualnie USB-C staje się standardem wykorzystywanym w niemal wszystkich urządzeniach mobilnych produkowanych na rynek europejski.

Gniazda USB Typ-C to nie tylko rozwiązanie dla urządzeń mobilnych, firma MSI to jeden z producentów umieszczających je na płytach głównych komputerów stacjonarnych

Gniazda USB Typ-C to nie tylko rozwiązanie dla urządzeń mobilnych, firma MSI to jeden z producentów umieszczających je na płytach głównych komputerów stacjonarnych


miniUSB – wiekowy dość format miniaturowego złącza USB, wykorzystywany niegdyś w urządzeniach mobilnych takich jak smartfony, dyski przenośne, nawigacje czy aparaty fotograficzne microUSB – złącze, które dzięki dyrektywom Parlamentu Europejskiego niemal w całości ustandaryzowało obsługę urządzeń mobilnych. Złącze było dostępne w smartfonach, kamerach, dyskach, aparatach i wielu innych urządzeniach. Aktualnie format jest wypierany przez USB-C.
 

Wejścia i wyjścia do wyświetlania obrazu

HDMI – dominujący na rynku interfejs do przesyłania wysokiej jakości obrazu stosowany w komputerach, monitorach, telewizorach i konsolach. Warto wiedzieć, że występuje w kilku generacjach. Najnowsze złącza oznaczone jako HDMI 2.0 pozwalają na transmitowanie sygnału UHD z częstotliwością do 120 klatek na sekundę. Pierwsze generacje złącza pozwalała na transmisję z prędkością zaledwie do 24 klatek na sekundę.

Mini i Micro HDMI – miniaturowe warianty złącza HDMI są stosowane w urządzeniach mobilnych takich jak laptopy, kamery, aparaty czy tablet. Również niektóre karty graficzne posiadają wyjścia Mini HDMI.

DisplayPort – najbardziej zaawansowany interfejs do transmisji obrazu na rynku. Jego najnowsza wersja 1.3 oferuje niemal dwukrotnie większą przepustowość niż HDMI 2.0. Minusem DP jest ograniczona długość przewodu (do 2m dla obrazu 4K), brak sygnału zwrotnego audio oraz wsparcia dla danych sieciowych. Pomimo tego w wielu zastosowaniach DisplayPort okaże się lepszym i bardziej przyszłościowym rozwiązaniem.

DVI – Najstarszy i przez lata najpopularniejszy typ złącza do transmisji sygnału cyfrowego i analogowego. Swoją karierę rynkową rozpoczynał w 1999 roku i do dziś jest obecny w wielu monitorach i kartach graficznych. Jego zastosowanie pozwala na wyświetlanie obrazu o maksymalnej rozdzielczości 1920×1080 przy częstotliwości odświeżania na poziomie 60 Hz.

D-SUB – Archaiczne już złącze analogowe, określane również jako gniazdo VGA. Jego zadaniem była transmisja sygnału analogowego. Nadal jest umieszczane w niektórych monitorach biurowych i projektorach. Można je odnaleźć w starych kartach graficznych i wiekowych laptopach.

Pełen zestaw złącz w jednym z monitorów iiyama. Od lewej: DisplayPort, DVI, HDMI, D-Sub

Pełen zestaw złącz w jednym z monitorów iiyama. Od lewej: DisplayPort, DVI, HDMI, D-Sub

 

Gniazda audio

Jack – powszechny standard audio przeznaczony do transmisji sygnału analogowego. Występuje w większości urządzeń audio. Najpopularniejszy format wtyczki to miniJack o średnicy 3,5 mm. Istnieje również klasyczny Jack 6,3 mm i microJack o średnicy 2,5 mm. W komputerach i kartach dźwiękowych można odnaleźć gniazda audio w różnych kolorach. Ich oznaczenia są następujące:

różowy – analogowe wejście mikrofonu

błękitny – analogowe wejście audio

zielony – analogowe wyjście audio (zestawy wielogłośnikowe, słuchawki, głośniki przednie)

czarny – analogowe wyjście audio (głośniki tylne)

pomarańczowy – analogowe wyjście audio (głośnik centralny lub niskotonowy)

Gniazdo optyczne S/PDIF – najbardziej zaawansowany standard transmisji dźwięku z wykorzystaniem światłowodu. Likwiduje problem z dużym oddaleniem źródła dźwięku od głośników. Powszechnie dostępny w komputerach stacjonarnych.

Płyta główna z zestawem wyjść audio. Po prawej stronie gniazda miniJack oraz gniazdo S/PDIF

Płyta główna z zestawem wyjść audio. Po prawej stronie gniazda miniJack oraz gniazdo S/PDIF

 

Interfejsy sieciowe

RJ-11 – typ złącza stosowany w telekomunikacji telefonicznej. Wykorzystywany w modemach przewodowych wykorzystujących sieć telefoniczną oraz w faksach (również tych umieszczonych w drukarkach)

RJ45 – złącze wykorzystywane do połączeń sieciowych w ramach sieci LAN. Służy do komunikacji przewodowej komputerów między sobą oraz z siecią Internet.


Tekst pochodzi z serwisu technologie.ngo.pl


Źródło: technologie.ngo.pl
Wyraź opinię 6 0

Skomentuj

KOMENTARZE

  • Gniazd się nie da pomylić... ~qpkers 22.02.2018, 11:33 Ciekawy dla laików artykuł:-) Choć większości portów nie da się pomylić (wsadzić złego wtyku w złe gniazdo) to spotkałem się kilka razy z podłączeniem wtyku USB w gniazdo... RJ45! ODPOWIEDZ

Redakcja www.ngo.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść komentarzy

  • nowe technologie